ဉာဏ္ရည္ဆိုင္ရာ ထက္ျမက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ(၅)မ်ိဳး

လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈကုိ သာမန္အားျဖင့္ (IQ) နဲ႔တုိင္းထြာေလ့ရွိပါတယ္။ အျပည့္အစုံကေတာ့ Intelligence Quotient (IQ) ျဖစ္တယ္။ လူတစ္ဦးရဲ႕ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈကုိ စနစ္တ က်တုိင္းထြာၿပီး ရလာတဲ့အေျဖ Quotient ကုိ ရည္ညႊန္းၿပီး သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္သူကုိ ေတာ္တဲ့သူလုိ႔ သတ္မွတ္ၾကတယ္။ IQ ျမင့္တဲ့သူဟာ ေတာ္တယ္။ IQ နိမ့္တဲ့သူဟာ ညံ့တယ္လုိ႔ပဲ ယူဆၾကတယ္။ ႏုိင္ငံျခားမွာေတာ့ IQ ကုိ စနစ္တက် တုိင္းထြာမႈေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သိသေလာက္ စနစ္တက်လုပ္ထားတာ မရွိဘူး။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ IQ ဟာ ပ်မ္းမွ်ျခင္း ၈၀ နဲ႔ ၁၂၀ အၾကား ရွိၾကတယ္။ ၁၂၀ ထက္မ်ားရင္ သိပ္ထူးခၽြန္တယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ၿပီး ၈၀ ထက္နည္းရင္ေတာ့ ဉာဏ္ရည္နိမ့္တယ္လုိ႔ ေျပာေလ့ရွိၾကတယ္။ IQ ဟာ ဗီဇအေပၚ အေျခခံတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ မိဘမ်ဳိး႐ုိးအေပၚ မူတည္ပါတယ္။ IQ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဟာ ေမြးတဲ့အခ်ိန္က အစျပဳၿပီး အသက္ ၁၁ ႏွစ္နဲ႔ ၁၂ ႏွစ္မွာ ျမင့္တက္လာၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ တုိးတက္မႈမရွိေတာ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရင္ IQ ဟာ ေမြးရာပါ အရည္အခ်င္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ IQ ကုိတစ္ဖက္က Mental Intelligence ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈလုိ႔ ဆုိၾကတယ္။ သမား႐ုိးက် ပညာေရးစနစ္ဟာ IQ ကုိသာ အာ႐ုံစုိက္တာေတြ႕ရတယ္။ ေက်ာင္းစာမွာေတာ္ဖုိ႔ မိဘေတြေရာ၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြပါ တုိက္တြန္းတယ္။ စာေတာ္ျခင္း တစ္ခုတည္းကုိသာ အေလးထားၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အားကစားမလုပ္ဖုိ႔၊ အႏုပညာမလုိက္စားဖုိ႔၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈမွာ အာ႐ုံမစုိက္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းၿပီး စာေတာ္ျခင္းဆုိတဲ့ တစ္လမ္းသြားဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိ အားေပးခဲ့ၾကတယ္။ အခုေခတ္မွာေတာ့ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈ ငါးမ်ဳိးရွိတယ္လုိ႔ လက္ခံလာၾကတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေအာင္ျမင္တဲ့သူျဖစ္ဖုိ႔ ဒီဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈ ငါးမ်ဳိးကုိ ျပဳစုဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔ လက္ခံလာခဲ့တယ္။ ပထမဆုံး ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈကေတာ့ Physical Intelligence (PQ) ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုတ္တရက္ ၾကည့္ရင္ (PI) ျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ ထင္ၾကမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေစာေစာက ကၽြန္ေတာ္တင္ျပခဲ့သလုိ Quotient ဆုိတဲ့ ရလဒ္အေျဖကုိ ရည္ညႊန္းတာပါ။ PQ က အမွန္ေတာ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ဆုိင္တယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ က်န္းမာဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ မက်န္းမာရင္ က်န္တာ ဘာမွ်လုပ္လုိ႔ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္က လူငယ္ေတြအအေနနဲ႔ PQ ကုိ အာ႐ုံစုိက္ေစခ်င္တယ္။ မိဘေတြအတြက္လည္း စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။ ကေလးေတြကုိ အားကစားလုပ္ဖုိ႔ အားေပးရမယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာလည္း အားကစားကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေပးႏုိင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက အားကစားကုိ အားမေပးခ့ဲဘူး။ မလုိအပ္တဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြေၾကာင့္ အားကစားလုပ္တာေတြကုိ အဟန္႔အတား ျပဳခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ အားကစားျမႇင့္တင္မႈကုိ အမ်ဳိးသားေရးတာဝန္ တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ တစ္ခါက ကၽြန္ေတာ္တင္ျပခ့ဲသလုိ အားကစားလုပ္ျခင္းဟာ ကာယဖြံ႕ၿဖိဳးမႈသာမက ၿပိဳင္ဘက္ကုိ ေလးစားမႈ၊ အ႐ႈံးအႏုိင္ကုိ မွန္ကန္တဲ့ တုံ႔ျပန္ႏုိင္မႈ၊ နားလည္မႈစတဲ့ အက်ဳိးတရားေတြဟာ ေရတြက္လုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး။ အားကစားလုိ႔ေျပာတဲ့ေနရာမွာလည္း ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားတဲ့ အားကစားမ်ဳိးကုိသာမဟုတ္ဘဲ လူတုိင္းလက္လွမ္းမီတဲ့ အားကစားေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒုတိယ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈက ေစာေစာက အေသးစိတ္ တင္ျပၿပီးျဖစ္တဲ့ Mental Intelligence (IQ) ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈက Emotional Intelligence (EQ) ျဖစ္ပါတယ္။ EQ ကမိမိအေၾကာင္း၊ မိမိရဲ႕ခံစားမႈ၊ မိမိရဲ႕စိတ္ကုိ သိသလုိမိမိနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေနတဲ့ သူေတြအေၾကာင္းကုိလည္း သိေအာင္ ႀကိဳးစားႏုိင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ EQ ျမင့္မားတဲ့သူဟာ ကုိယ္ခ်င္းစာစိတ္ ရွိတဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အေကာင္းဆုံး သာဓက က ဆရာႀကီး Gandhi ျဖစ္ပါတယ္။ သူက သူ႔ရဲ႕တပည့္ေတြနဲ႔အတူ ဘူတာ႐ုံတစ္ခုက ထြက္ေတာ့မယ့္ရထားကုိ အမီလုိက္ရင္း စီးလာတဲ့ဖိနပ္တစ္ဖက္ ကၽြတ္က်ခဲ့တယ္။ ဖိနပ္ကၽြတ္တာကုိ သိသိခ်င္း ဆရာႀကီးက က်န္တဲ့တစ္ဖက္ကုိယူၿပီး က်သြားတဲ့ဖိနပ္နဲ႔ အနီးဆုံးေရာက္ေအာင္ ပစ္လုိက္တယ္။ သူ႔ရဲ႕လုပ္ရပ္ကုိ တပည့္ေတြက ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုလုပ္လုိက္တာလဲလုိ႔ေျပာေတာ့ အခုဆုိရင္ ေကာက္ရတဲ့သူက ဖိနပ္တစ္ရန္အျပည့္ရၿပီလုိ႔ ျပန္ေျပာခဲ့တယ္။ IQ ျမင့္မားတဲ့သူေတြတုိင္း EQ မျမင့္ၾကပါဘူး။ IQ ျမင့္ေပမယ့္ EQ နိမ့္တဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ။ မိမိရဲ႕ခံစားမႈေတြသာ ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး တစ္ဖက္သားရဲ႕အေၾကာင္း ထည့္မတြက္တတ္တဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတာ ဝမ္းနည္းစရာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ခုေတာ့ရွိပါတယ္။ IQ ဟာေမြးရာပါျဖစ္ေပမယ့္ EQ ကေတာ့ ျပဳစုလုိ႔ရတဲ့ အရည္အခ်င္းတစ္ရပ္ ျဖစ္တယ္။ ဘဝမွာေအာင္ျမင္ဖုိ႔ IQ တစ္ခုတည္း အားကုိးလုိ႔မျဖစ္ဘူး။ EQ ရွိမွ ျပည့္စုံမွာ။ တစ္ဖက္ကေတာ့ EQ သာရွိၿပီး IQ နိမ့္ေနရင္လည္း အဆင္မေျပျပန္ဘူး။ စတုတၳ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈက ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ Spiritual Intelligence (SQ) ျဖစ္တယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ SQ အထူး လုိအပ္ေနတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္။ ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈဟာ မိမိ တစ္ဦးခ်င္းနဲ႔ ဆုိင္တယ္။ မိမိရဲ႕ ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈကုိ ျမတ္ႏုိးဖုိ႔ လုိအပ္သလုိ တစ္ဖက္သားရဲ႕ ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈကုိ ေလးစားဖုိ႔ လုိတယ္။ ယုံၾကည္ကုိးကြယ္မႈဆုိတာဟာ အင္မတန္မွ သိမ္ေမြ႕တဲ့၊ ေလးနက္တဲ့အရာတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶရဲ႕ သြန္သင္ဆုံးမမႈေတြကုိ ယုံယုံၾကည္ၾကည္နဲ႔ လုိက္နာက်င့္သုံးေနသလုိ အျခားဘာသာဝင္တစ္ဦးရဲ႕ ယုံၾကည္ကိုးကြယ္မႈကုိလည္း အသိအမွတ္ျပဳရမယ္။ မိမိဘာသာ ေကာင္းတယ္။ တျခားဘာသာ မေကာင္းဘူးဆုိတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ မရွိသင့္ဘူး။ အစြန္းတရားေတြကုိ ေရွာင္ရွားဖုိ႔ သိပ္လုိအပ္ေနပါတယ္။ အခုလုိေျပာတာကုိ လက္မခံတဲ့သူေတြရွိမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ျမင့္ျမတ္တဲ့အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆေတြ လူေတြမွာရွိၾကတယ္။ ရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ ယူဆမိပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈက မ်က္ေမွာက္ေခတ္ (၂၁) ရာစုမွာပုိၿပီး အေရးႀကီးလာတာေတြ႕ရ ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံလာၾကတယ္။ ပူးေပါင္းဆက္ဆံမႈဆုိတာကုိ လက္ခံလာၾကတယ္။ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇုဳပ္ႏွံမႈေတြေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ပုိင္ဆုိင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ ျမန္မာျပည္မွာ တည္ေထာင္လာၾကတယ္။ အခုလုိ လုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖုိ႔ စီစဥ္တဲ့အခါ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားေတြကုိ ရွာေဖြၾကတယ္။ အကူအညီ ေတာင္းၾကတယ္။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာပုိင္ကုမၸဏီေတြကလည္း ႏုိင္ငံျခားဝန္ထမ္းေတြကုိ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားလာတာ ေတြ႕တယ္။ အခုလုိ ေဆာင္ရြက္တာက ႏုိင္ငံျခားတိုင္းျပည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနကုိ သိေအာင္ရယ္၊ ျပည္တြင္းအေျခအေနေတြ နားလည္ သေဘာေပါက္ေအာင္ Cultural Intelligence (CQ) လုိ႔ေခၚတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈကုိ ျပဳစုဖို႔ဆုိတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈ မတူသူေတြနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့အခါ (CQ) ဟာ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ (CQ) ျမင့္မားတဲ့သူဟာ မိမိရဲ႕ယဥ္ေက်းမႈကုိ ျမတ္ႏုိးသလုိ တစ္ဖက္သားရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈကုိလည္း ေလးစားဖုိ႔လုိတယ္။ လက္နဲ႔ထမင္းစားတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာေတြအေနနဲ႔ တူနဲ႔စားတဲ့ တ႐ုတ္လူမ်ဳိး၊ ဇြန္း၊ ခရင္းသုံးတဲ့ အေနာက္တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အေလ့အထကုိ ဂ႐ုိစုိက္ရမယ္။ (CQ) ျမင့္မားတဲ့သူဟာ ယဥ္ေက်းမႈ မတူတဲ့ အေျခအေနမွာ လုိက္ေလ်ာညီေထြစြာ လႈပ္ရွားႏုိင္သူျဖစ္တယ္။ ဝင္ဆံ့တယ္။ နားလည္တယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈတစ္ရပ္ကုိ အက်ဥ္းခ်ဳံးတင္ျပရရင္ PQ, IQ, EQ, SQ နဲ႔ CQ တို႔ျဖစ္တယ္။ ဒီဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈ ငါးခုဟာ လူတစ္ေယာက္အတြက္ အလြန္အေရးပါလွပါတယ္။ PQ ျမင့္မားမႈဟာ အသက္ရွင္သန္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး IQ ဟာ သင္ယူ၊ ခံယူမႈနဲ႔ ဆုိင္ပါတယ္။ EQ ကေတာ့ ေမတၱာတရားနဲ႔ဆုိင္ၿပီး SQ ကေတာ့ လူတစ္ဦးရဲ႕ေလးနက္တဲ့ အေမြအႏွစ္နဲ႔ ဆုိင္တယ္။ CQ ကေတာ့ မတူညီမႈကုိ အားယူႏုိင္တဲ့ အားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အခြင့္အေရးရတုိင္း လူငယ္ေတြရဲ႕ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြး ျမင့္မားေစလုိတယ္။ ေအာင္ျမင္တဲ့သူေတြ ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အခြင့္အေရးရတုိင္း ေဟာေျပာပဲြေတြလုပ္ေပးခဲ့၊ စာေတြေရးခဲ့တယ္။ အမွန္ေတာ့ လူငယ္ေတြသာမက လူလတ္၊ လူႀကီးအားလုံး ဉာဏ္ရည္ထက္ျမက္မႈငါးရပ္ကုိ ျပည့္စုံႏုိင္ပါေစလုိ႔ ဆႏၵျပဳအပ္ပါတယ္။