STIMU ၏ MSc ( Public Health) ဘွဲ့ရ ကျောင်းသူ ဒေါက်တာခိုင်သဇင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း

STI Myanmar University နှင့်အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ University of Bedfordshire ( UK) တို့ ပူးပေါင်းဖွင့်လှစ်သော ပြည်သူကျန်းမာရေး မဟာဘွဲ့ MွSc ( Public Health ) ဘွဲ့သင်တန်းကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ထားသူ ဒေါက်တာခိုင်သဇင် ၏ ပညာသင်ကြားခြင်းအတွေ့အကြုံနှင့် ဘ၀ဖြတ်သန်းမူ အကြောင်း ကို အကြောင်းကို ယခုကဲ့သို့ မေးမြန်းထားပါသည်။

#မေး- မင်္ဂလာပါဒေါက်တာ ၊ ဒေါက်တာက STI Myanmar University မှာ MSc (Public Health) ဘွဲ့သင်တန်းကိုတက်ရောက်အောင်မြင်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ် ။ ဒေါက်တာနာမည်နဲ့ STIMU ကို တက်ရောက်ဖြစ်တဲ့အကြောင်းလေးပြောပြပေးပါ။

*ဖြေ- မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်မကဒေါက်တာခိုင်သဇင်ပါ။ STI ကို Join ဖြစ်တာကျတော့ .. Public Health တက်ဖို့ စိတ်၀င်စားတဲ့ အချိန် အခွင့်အရေးကိုစောင့်နေတုန်း STI မှာ တက်လို့ရတယ်ဆိုတာသိသိချင်း အရမ်း၀မ်းသာသွားတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ Public Health ဘွဲ့ကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီယူနိုင်အောင် လုပ်ပေးတာဆိုလို့ STI ပဲရှိတယ်။ ဒီတော့ ကျောင်းကို ဘယ်လောက်ခိုင်မာ တယ်။ ကျောင်းအခြေအနေဘယ်လိုရှိတယ်ဆိုတာ အရင်စုံစမ်းပါတယ် ။ ကျောင်းကလည် း ပြည်သူ ကျန်းမာရေးဘာသာရပ်တင်မကဘူး။ တခြား ဘွဲ့လွန် ဘွဲ့ကြိုတွေ မှာလည်း လူကြိုက်များတာတွေ့တော့ သဘောကျပြီးတက်ဖြစ်သွားတာပါ။

#မေး- STI ကဖွင့်တဲ့ ဒီမဟာဘွဲ့သင်တန်းမှာသင်ကြားမူအပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျေနပ်အားရမှုရှိရဲ့လား။ စာသင်ကြားမူ အတွေ့အကြုံကိုလည်း ပြောပြပေးပါ။

*ဖြေ- ဟုတ်။ အားရပါတယ်။ ကျွန်မက မိသားစုစီးပွားရေးလည်း ရှိတယ်။ ပြီးတော့ အဲ့ဒီအချိန်တက်တုန်းကဆို သားလေး ကိုယ်၀န်နဲ့ဆိုတော့ ကိုယ်က ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးမဟာဘွဲ့ကိုသာ ယူချင်တာ၊ နိုင်ငံခြားတွေ ဘာတွေ ထွက်ဖို့ ဆိုတာ လုံး၀အဆင်မပြေဘူး ။ အိမ်ကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း ကူပေးတယ်။ ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာ၀န်အသင်းမှာလည်း အလုပ်လုပ်တော့ မအားတာအမှန်ပဲ ။ ကျွန်မတို့လို စိတ်ကတကယ်ရှိပြီး အားလပ်ချိန်အများကြီးမပေးနိုင်တဲ့သူတွေအတွက် စနေ ၊တနင်္ဂနွေ နှစ်ရက်မှာဖွင့်တဲ့ ဒီမဟာဘွဲ့သင်တန်းက တကယ်အဆင်ပြေတယ်။ သင်ရိုးတွေက UK နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးလုပ်တာဖြစ်နေတော့ စာမလုပ်ပဲနဲ့တော့ မအောင်ဘူးပေါ့ ။ စာသင်ပေးတဲ့ ဆရာ၊ဆရာမကြီးတွေကလည်း ဆေး(၁)က ပရော်ဖက်ဆာ ၊ lecturer တွေ ဖြစ်တယ်။ တကယ်လည်း အတွေ့အကြုံရှိတဲ့သူတွေဆိုတော့ အရမ်းအဆင်ပြေပါတယ်။

#မေး- ဒေါက်တာရဲ့ dissertation paper ကိုလာအိုနိုင်ငံက Conference မှာ Poster Presentation အဖြစ် တင်ပြခြင်းခံရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲ့ဒီအကြောင်းလေး ပြောပြပေးပါဦး။

*ဖြေ- အဲ့ဒီပိုစတာက ကျောင်းမှာ dissertation paper အဖြစ်ရေးတာပေါ့ ။ အဲ့ဒီတုန်းက ကျွန်မရဲ့ supervisor က ပါမောက္ခဆရာကြီးဦးသန်းမြင့်ပေါ့ ။ သူက ကြီးကြပ်ပေးတာပါ။အကြောင်းအရာ က ဆေးကျောင်း သားတွေ TB infection control နဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့မှာ ဘယ်လို knowledge ရှိလဲ။ သူတို့ရဲ့သဘောထားတွေ ၊ တီဘီရောဂာကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်ကာကွယ်မလဲဆိုတာတွေ မေးပြီး လုပ်ထားတာပါ။ စိတ်ကူးဖြစ်ခဲ့တာကတော့လက်ရှိက လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာ၀န်အသင်းရဲ့ တီဘီစီမံချက်မှာ လုပ်နေတာပါ။ အဲ့ဒီမှာ Project ကနေလုပ်တ့ဲ research လေးတွေရှိတယ်။ အဲ့ဒီမှာသူတို့ရဲ့ Knowledgeရှိတယ်။ ပြီးတော့ Private Hospital တွေမှာလည်း နောက်ထပ် Project တစ်ခုမှာ research လုပ်ထားတာရှိသေးတယ်။ ဆရာ၀န်တွေအားလုံးလိုလို က တီဘီ အကြောင်းကိုသိတယ်။ ဒါပေမဲ့ တီဘီကိုဘယ်လိုထိန်းချုပ်ကာကွယ်မလဲဆို တာတွေကျတော့ အခြေခံအသိပညာ ကအစ အားနည်းနေတယ်။ ဒီတော့ တစ်ဆင့်ထပ်လျော့စဥ်းစားကြည့်တယ်။ ဆရာ၀န် မဟုတ်သေးတဲ့ ဆေးကျောင်းသား/သူ ဘ၀မှာကိုယ်ဆိုရင်ရော ဘယ်လောက်သိသလဲ ။ အခုရော ဘယ်လောက်သိလဲ ဒါကြောင့် access လုပ်ဖို့ စိတ်ကူးလိုက်တယ်။ တကယ်လို့ ဆေးကျောင်း သားဘ၀ကတည်းက သူ့ရဲ့ Curriculum ဖြစ်ဖြစ်၊ exam တွေမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒီတီဘီ အကြောင်းကိုထည့်ပြီး လေ့လာထားမယ်ဆိုရင် သူGP ဖြစ်လာတဲ့ အခါ သူပိုသိရင် ပိုပြီး အကျိုးရှိလာနိုင်တယ်ဆိုပြီး အ့ဲဒါကို လုပ်ဖြစ်လိုက်တာပါ။

# မေး- ဒေါက်တာအနေနဲ့ တီဘီနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပိုစတာလုပ်တဲ့အခါ အခက်အခဲတွေရှိလား။

*ဖြေ-ကျွန်မတို့က poster မလုပ်ခင် အကျဥ်းလေးပဲ အရင်ရေးရတာပါ။သူတို့လိုချင်တဲ ႔ ဘောင်ထဲ၀င်အောင်ရေးပြီး ပို့ပေးရတာပေါ့ ။ ကျွန်မသတ်မှတ်ထားတဲ့ အရေအတွက်ရအောင် ဆေး (၁) ရော ဆေး (၂) ရော၊ part (1) နဲ့ (2) က ကျောင်းသားတွေနဲ့ တွေ့ကြတာ။ တွေ့ရတာအဆင်ပြေပါတယ်။ ကျွန်မက မေးခွန်းပဲမေးပြီး သူတို့က ပြန်ဖြေပြီးတော့ ပြန်ပေးကြတာပါ။ သူတို့တွေကို မေးခွန်းက ဘာကိုဆိုလိုတယ်၊ ဘယ်လိုဖြေရမယ်ဆိုတာမျိုးလောက်ရှင်းပြတာနဲ့ သူတို့ နားလည်ပါတယ်။ အခက်အခဲတော့ ကြီးကြီးမားမား မရှိခဲ့ပါဘူး

#မေး- ဒေါက်တာ STI မှာ Public Health မဟာဘွဲ့တက်ပြီးတဲ့အခါ ဒေါက်တာရဲ့လက်ရှိအလုပ်မှာ ပြန်ပြီး Apply လုပ်ဖြစ်လား ။

*ဖြေ- အရင်ကဆိုရင်တော့ Public Health အမြင်နဲ့ သိပ်ပြီးတော့မကြည့်ဖြစ်ဘူး။ အခုတော့ တစ်ခုခုဆိုရင် ကျောင်းမှာ ဆရာကြီး ၊ ဆရာမကြီးတွေသင်ပေးခဲ့တဲ့ အသိအမြင်တွေနဲ့ စာတွေကိုကြည့်ဖြစ်၊ လူနာတွေ ကိုလည်း ကြည့်ပေးဖြစ်ပါတယ်။ အကောင်းအဆိုးကိုလည်း ပိုပြီးချင့်ချိန်ဖြစ်လာတယ်။ ဆေးပညာအနေနဲ့လည်း ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်တွေးတတ်လာတယ်လို့ ပြောရပါမယ်။ ပိုပြီးတော့ အကျိုးရှိလာတာတော့ အမှန်ပါပဲ ။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ဆိုရင်တော့ တီဘီကတကယ့်ကို Public Health Concern ပဲ ။ မြန်မာက တီဘီအဖြစ်အများဆုံးနိုင်ငံ ၃၀ထဲမှာ တစ်ခု ဖြစ်သလို ၊ တီဘီနဲ့ HIV တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံထဲမှာလည်း ပါတယ်။ ဆေးယဥ်ပါးတီဘီဆိုတာလည်း အဖြစ်အများဆုံးထဲမှာပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာဆို ပိုဆိုးတာက မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကဆေးယဥ်ပါးတီဘီဖြစ်နေတယ်။ အဲ့ဒီတော့ … တီဘီမဖြစ်အောင် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲဆိုတဲ့အသိကို ကျန်းမာရေး၀န်းထမ်းတွေ ၊ ကျန်းမာရေးဆရာ၀န်တွေမှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ နားလည်သိစေချင်တာပေါ့နော် ။ သူက ကြိုတင်ကာကွယ်လို့လည်း ရတဲ့အတွက် ပြည်သူတွေကို တီဘီနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရောဂာကာကွယ်မူ ရော ၊ကုသမူပါ သိနိုင်အောင် ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနဲ့ ကောင်းစေချင်လို့ အခုလို Public Health ကဏ္ဍအနေနဲ့ လုပ်ဖြစ်တာနေတယ်ဆိုရမှာပေါ့ ။

မေး#ဒါနဲ့ ဒေါက်တာလာအိုမှာလုပ်တဲ့ အဲ့ဒီပြည်သူ့ကျန်းမာရေးညီလာခံမှာ ဒေါက်တာရဲ့ ပိုစတာက ဆုရခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ အဲ့ဒါလေး ပြောပြပေးပါဦး

ဖြေ #အဲ့ဒီပွဲမှာ Oral Presentation က လေးယောက် ၊ poster Presentation ကလေးယောက်ပေးပါတယ်။ အစ်မက Poster Presentation လေးယောက်ထဲမှာ တတိယရတာပါ ။ Title က…“knowledge, Attitude and Practice of Tuberculosis Infection Control among Medical Students in Yangon, Myanmar” ပါ

မေး#ပွဲကအတွေ့အကြုံကိုလည်း ပြောပြပေးပါ။ ပွဲမှာ မမျှော်လင့်ပဲ မြန်မာနို်င်ငံအနေနဲ့ ဆုတစ်ဆု ၀င်တော့ ဒေါက်တာ ဘယ်လိုခံစားရလဲ။

ဖြေ#ပွဲအတွေ့အကြုံကတော့ ကျွန်မ မမျှော်လင့်ပဲရပါတယ်။ ပွဲမှာ Poster လာတင်တဲ့သူအားလုံးက ရှစ်နိုင်ငံမှာ ၂၀၀ကျော်ပါတယ်ပေါ့ ။ Oral Presentation ကအားလုံးရှေ့မှထွက်ပြောရတယ်။ အမှတ်ပေးတဲ့သူတွေလည်းရှိတယ်။ Poster Presntation ကကျတော့ ကိုယ်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ poster ကိုဒီအတိုင်းကပ်ထားတာပေါ့ ။ ထွက် Present မလုပ်ရဘူး။ ပရော်ဖက်ဆာတွေ လိုက်ကြည့်တာတွေရှိမှာပေါ့ ။ ဒုတိယနေ့မှာ ကျွန်မက poster ကို ဓါတ်ပုံလေးတွေရိုက်နေတယ်ပေါ့နော်။ အဲ့ဒီမှာ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်က အနားလာပြီး ဒါကမင်း Poster လားပေါ့ ။ ငါ့စိတ်ထဲ အကောင်းဆုံး Poster လို့ထင်တယ်လို့ ပြောတာပေါ့ ။ ကျွန်မစိတ်ထဲလည်း ပွဲလာတက်တဲ့ Audience လို့ပဲထင်မိတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေက ဆုတစ်တခုခုချိတ်တော့မယ်ပြောတာပေါ့ ။ ကိုယ်ကလည်းမထင်မိဘူး။ နောက်ဆုံးနေ့ဆုကြေငြာတော့ စတုတ္ထကနေကြေငြာတာ တတိယမှာ ကိုယ့်နာမည်ကို ကြားလိုက်ရတော့ အရမ်းအ့ံသြသွားမိပါတယ်။ ကျေနပ်တာ တစ်ခုထပ်ပြောရရင် ကျွန်မကိုemail မှာလည်း သူတို့ ပြောထားတယ်ပေါ့ ။ ရွေးချယ်ခံရရင် Printed လုပ်ဖို့ ပို့ပေးရမယ်လို့ ပြောထားတော့ သူတို့နဲ့ချိတ်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေဆီ ကိုယ်ကြိုးစားထားတာလေး ပျံ့နှံ့တော့ ၀မ်းသာရပါတယ်။ ကြိုးစားရကျိုးနပ်ခ့ဲပါတယ်။

#မေး- ဒေါက်တာရဲ့ရှေ့ဆက်ရမယ့် ခရီးနဲ့ အနာဂတ် ရည်မှန်းချက်ကို ပြောပြပေးပါ။

*ဖြေ- နောက်ထပ် Researchပိုင်းအနေနဲ့ ထပ်ပြီးလေ့လာချင်၊ သင်ယူချင်ပါသေးတယ်။ ပြီး ရင် တီဘီနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သုတေသနကိုလည်း ဒီထက်မက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ချင်တယ်။ Public Health ကိုလည်း တက်ပြီးကတည်းက တောက်လျှောက် Apply လုပ်ဖြစ်နေတာ ဖြစ်တဲ့ အတွက်ရော ၊ သူ့ Subject ကြီးက အရမ်းကို ကျယ်ပြန့်နေတော့ ဆက်ပြီး လေ့လာသင်ယူနေရဦးမှာပါပဲ ၊ ဆက်ပြီး တတ်နိုင်သလောက် sharing လုပ်သင့်တာတွေ လုပ်နေဦးမှာပါပဲ။ ခရီးမဆုံးသရွေ့လို့ပြောရမှာပါပဲ ။